Alles over mindfulness

We kennen tegenwoordig allemaal wel iemand die een mindfulness cursus heeft gevolgd. Veel mensen zweren bij de effecten van ‘het leven in het hier en nu’. Zo zou mindfulness ervoor zorgen dat mensen stoppen met piekeren. Ook ervaren mensen minder stress, zeggen ze actiever te kunnen werken en geven ze aan lekkerder in hun vel te zitten. Maar wat is mindfulness precies? En werkt het echt zo goed als we horen en lezen?

Wat is mindfulness?

Mindfulness is in de basis een toegankelijke meditatietechniek. Het betekent zo veel als: leven met volle aandacht. In de huidige maatschappij leven veel mensen constant in hun hoofd – in hun gedachten. Het overgrote gedeelte van deze gedachten gaat over de toekomst. Daarbij vergeten we de dingen die nu gebeuren waar te nemen en ervan te genieten. In mindfulness leer je in het hier en nu te leven, door gedachten en emoties te observeren op het moment ze aan je voorbijgaan.

Hoe werkt mindfulness?

Mindfulness helpt je bewust te worden van je constante gedachten, emoties en je lichamelijke reacties op stress. Op het moment dat je je hier bewust van bent kun je beslissen of je gedachten en emoties realistisch zijn, of juist niet. Of ze helpend zijn, of je juist remmen. Zitten gedachten je in de weg, dan kun je besluiten die naast je neer te leggen. Maar dat kan je pas als je doorhebt dat ze er zijn. Dit klinkt misschien als een ver van je bed show. Maar verschillende onderzoeken van universiteiten en hoogleraren geven een indicatie dat het goed is voor je psychische gesteldheid.

De wetenschap over mindfulness

Pim Cuijpers, klinisch psycholoog aan de Vrije Universiteit en uitgeroepen tot grootste depressie-expert ter wereld: “We weten inmiddels dat een mindfulness cursus een heilzaam effect heeft op mensen.” Het is echter moeilijk te meten hoe groot dat effect precies is. Volgens Cuijpers kunnen invloeden die deels zorgen voor een placebo-effect lastig worden uitgesloten. In een dergelijke cursus zijn bijvoorbeeld ook de coach en steun van de andere groepsleden van invloed op de psychische gesteldheid van de deelnemer. Hoewel dit bijdraagt aan een positief effect, kan dit niet worden meegenomen in het effect van de techniek zelf.

Mindfulness in vergelijking met cognitieve gedragstherapie

Er is ook vergelijkend onderzoek naar mindfulness gedaan. Hierbij is mindfulness naast vergelijkbare therapieën gelegd om het effect en het verschil te meten. Hoewel dit nog niet vaak is gedaan, blijkt uit de beschikbare studies dat mindfulness bij depressie niet onderdoet voor de al langer geaccepteerde cognitieve gedragstherapie, zegt Cuijpers. Ook Anne Speckens, hoogleraar psychiatrie aan de Radboud Universiteit onderschrijft dit. “Toch weet je ook bij deze vergelijkende studies niet zeker of het effect van beide behandelingen niet vooral voortkomt uit hoop, verwachting of bijvoorbeeld de relatie en contactpunten met een behandelaar”, zegt ze. Die zaken dragen nu eenmaal voor een belangrijk deel bij aan de effectiviteit. Al zijn de effecten dus niet met harde wetenschappelijke cijfers te bewijzen, er is wel een sterke indicatie dat het werkt.

Mindfulness oefeningen voor thuis

Je hoeft niet per se een mindfulness cursus te volgen om ermee aan de slag te gaan. Ook thuis kun je al kleine mindfulness oefeningen doen. Als je de hond uitlaat, ga dan niet tegelijkertijd je mail checken op je telefoon bijvoorbeeld. Ook al lijkt dit handig, het is een constante belasting van je hersenen. Probeer eens de warmte van de zon op je gezicht te voelen, je bewust te zijn van je ademhaling en te genieten van fluitende vogels. Zo geef je jezelf, en je hersenen, even de tijd om tot rust te komen en creëer je ruimte in je hoofd zodat je weer met nieuwe energie verder kan.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *